بر اساس نظرسنجی ۲۰۲۶ «Manufacturing Leadership Council»، ۶۶ درصد تولیدکنندگان در حال حاضر از ایجنت‌های هوش مصنوعی در عملیات خود استفاده می‌کنند یا برنامه‌ریزی برای آن دارند. ۴۰ درصد نیز انتظار دارند تا ۲۰۳۰ نوعی از خودمختاری کارخانه‌ای محقق شود. اما در عمل، خودمختاری کامل هنوز محدود به وظایف باریک و به‌شدت تکراری است و نظارت انسانی همچنان نقش محوری دارد.
«دوقلوی زنده» (living digital twin) نسل جدیدی از دوقلوهای دیجیتال صنعتی است که برخلاف نسخه‌های پیشین، تنها شبیه‌سازی و مشاهده نمی‌کند، بلکه از طریق سیستم‌های کنترل و عملیات، در دنیای فیزیکی مداخله می‌کند. Rob McGreevy، مدیر ارشد محصول در AVEVA، این نسخه‌ها را موجوداتی زنده توصیف می‌کند که رشد و تکامل می‌یابند.
ایجنت‌های هوش مصنوعی این امکان را فراهم کرده‌اند که سیستم‌های صنعتی از مرحلهٔ تشخیص و پیشنهاد فراتر رفته و خودبه‌خود اقدام کنند. McGreevy این مسیر را به سیستم‌های SCADA تشبیه می‌کند: «S در SCADA به معنای نظارتی است و نظارت یعنی انسانی در میان کار هست.» او پیش‌بینی می‌کند هوش مصنوعی در آیندهٔ قابل‌پیش‌بینی عمدتاً در حالت مشاوره‌ای کار کند.
در مقابل اشتهای تولیدکنندگان، نگرانی‌ها هم جدی است. نظرسنجی ۲۰۲۵ Deloitte در حوزهٔ تولید هوشمند نشان می‌دهد ۶۵ درصد مدیران ارشد، ریسک عملیاتی از جمله اختلال احتمالی در کسب‌وکار را جزو دغدغه‌های اصلی خود قرار داده‌اند.
از نظر حاکمیتی، قانون هوش مصنوعی اتحادیهٔ اروپا (EU AI Act) برخی اجزای ایمنی هوش مصنوعی در زیرساخت‌های حیاتی را «پرخطر» طبقه‌بندی کرده و الزام نظارت انسانی وضع کرده است. AVEVA نیز یک هیئت حاکمیت هوش مصنوعی مسئولانه و مجموعه‌ای منتشرشده از اصول توسعه و استقرار هوش مصنوعی دارد.
پژوهش مشترک AVEVA و IMD نشان می‌دهد بسیاری از سازمان‌ها هنوز حفاظ‌های جامعی تعیین نکرده‌اند: ۴۳ درصد گفته‌اند هوش مصنوعی تنها اندک یا اصلاً تغییری در تصمیم‌گیری و پاسخگویی بین شرکای اکوسیستم ایجاد نکرده، و فقط ۲۳ درصد تغییر بنیادین گزارش کرده‌اند.
خوانش تحریریه#
این خبر بیشتر از آنکه خبر «فناوری جدید» باشد، خبر «شکاف انتظارات» است. دو‌سوم تولیدکنندگان ایجنت می‌خواهند، اما خودِ صنعتی‌ترین شرکت‌ها تأیید می‌کنند که خودمختاری واقعی هنوز محدود به کارهای تکراری است و نظارت انسانی نه یک انتخاب، بلکه یک الزام قانونی و فنی باقی مانده. برای کسی که همین حالا ایجنت‌های صنعتی می‌سازد، پیام روشن است: طراحی روی «انسان در حلقه» نه یک مرحلهٔ موقت، بلکه احتمالاً معماری پایدار است. آنچه تغییر می‌کند، نه حذف نظارت، بلکه جابه‌جایی آن از تأیید تک‌تک اقدامات به تعریف مرزهای عملیاتی است.
منبع: MIT Technology Review
دیدگاه‌ها
برای گذاشتن دیدگاه وارد شو
دیدگاه‌ها فقط از حسابهای کاربری پذیرفته میشوند.
ورود / ثبتنامهنوز دیدگاهی ثبت نشده — اولین نفر باش.