در تاریخ ۲۲ ژوئیه ۲۰۲۶، یک خطای انتقال در اشبرن (Ashburn) ویرجینیا، قلب تپنده بزرگ‌ترین خوشه دیتاسنتر جهان، باعث شد بیش از ۳ گیگاوات بار مصرفی در عرض چند ثانیه از شبکه جدا شود. این رویداد نخستین مورد از این دست نبود؛ دو سال پیش نیز یک فیوز معیوب باعث قطع همزمان حدود ۱۵۰۰ مگاوات توان در ۶۰ تأسیسات ویرجینیا شده بود. این اتفاقات نشان داد که حجم عظیم و یکنواختی تقاضای انرژی توسط دیتاسنترهای هوش مصنوعی، واکنش‌های غیرقابل پیش‌بینی و همزمانی ایجاد می‌کند که شبکه برق فعلی توان مدیریت آن را ندارد.

بحث عمومی حول تأمین برق هوش مصنوعی معمولاً بر سر تولید انرژی بیشتر است؛ یعنی توربین‌های بادی، پنل‌های خورشیدی و خطوط انتقال جدید. اما تحلیل‌ها نشان می‌دهد خاموشی‌های اخیر ناشی از کمبود تأمین‌کننده الکترون نبوده، بلکه شکست در «معماری» سیستم‌های توزیع برق داخل دیتاسنترهاست. شبکه برق برای بارهای قابل پیش‌بینی مانند کارخانه‌های فولاد یا منازل طراحی شده است که مصرفی صاف و پایدار دارند. در مقابل، دیتاسنترهای هوش مصنوعی می‌توانند در کسری از ثانیه ۷۰ درصد از بار خود را تغییر دهند و در اولین نشانه اختلال در شبکه، فوراً قطع شوند تا از تجهیزات گران‌قیمت محافظت کنند. وقتی هزاران واحد به صورت همزمان چنین رفتاری داشته باشند، پایداری شبکه به خطر می‌افتاد.

معماری استاندارد فعلی دیتاسنترها که دهه‌هاست تغییر نکرده، در مقیاس هوش مصنوعی در سه نقطه دچار فروپاشی می‌شود. اول اینکه منابع تغذیه بدون وقفه (UPS) در عمق ساختمان و نزدیک رک‌ها قرار دارند و باتری‌های آن‌ها تنها برای چند دقیقه پشتیبانی طراحی شده‌اند، نه جذب نوسانات شدید لحظه‌ای. دوم، این سیستم‌ها بیشتر اوقات در حالت «بای‌پس» فعالیت می‌کنند که باعث می‌شود نوسانات شبکه مستقیماً به تجهیزات آسیب برساند. سوم، منطق حفاظتی قدیمی برای بارهای کوچک (۵۰ مگاوات) نوشته شده و در مواجهه با اختلالات بزرگتر، به جای حمایت، سیستم را قطع می‌کند.

راه حل پیشنهادی، تغییر سه‌جانبه در معماری است: ارتقا ولتاژ به سطح متوسط (۱۳.۸ کیلوولت و بالاتر)، جابجایی تجهیزات از داخل سالن محاسبات به محفظه‌های مدولار خارج از ساختمان، و قرارگیری سیستم در مسیر مستقیم جریان برق. آزمایش‌های انجام شده در آزمایشگاه ملی راکیز در اوایل ۲۰۲۶ نشان داد که چنین سیستمی می‌تواند نوسانات شدید بار هوش مصنوعی و اختلالات شبکه را به طور همزمان مدیریت کند. این رویکرد نه تنها پایداری شبکه را تضمین می‌کند، بلکه با کاهش زمان‌های مجوزدهی و افزایش چگالی محاسبات، هزینه‌ها را نیز بهینه می‌سازد.

منبع: MIT Technology Review