Science Corporation، شرکتی که Max Hodak (رئیس پیشین و هم‌بنیان‌گذار Neuralink) در سال 2021 تأسیس کرده، اعلام کرد که تراشه بازگرداندن بینایی PRIMA را در اولین بیمار مبتلا به بیماری استارگاردت کاشته است. این خبر در صحنه TechCrunch Disrupt 2026 و در حضور Hodak اعلام شد.

بیماری استارگاردت یک بیماری ارثی چشمی است که سلول‌های حساس به نور در رتینای خارجی را به‌تدریج از بین می‌برد، در حالی که رتینای داخلی (که سیگنال‌های بینایی را به مغز منتقل می‌کند) ممکن است سالم بماند. حدود 150,000 نفر در سراسر جهان به دلیل این بیماری بینایی خود را از دست داده‌اند و در حال حاضر درمانی برای آن وجود ندارد.

اولین بیمار استارگاردت در ماه مه در بیمارستان چشم سیدنی (استرالیا) به‌عنوان بخشی از آزمایش بالینی جاری شرکت عمل شد. در اولین جلسه توان‌بخشی، بیمار توانست یک حرف را ببیند و در جلسه دوم، یک کلمه را بخواند.

محدودیت‌های فعلی تراشه#

  • ابعاد: 2 میلی‌متر در 2 میلی‌متر، کاشته‌شده در پشت چشم
  • دید سیاه‌وسفید با کنتراست بالا (نه رنگی)
  • میدان دید بسیار محدود — Hodak آن را «نگاه از طریق نی» توصیف کرد
  • بیمار می‌تواند چند حرف را در یک لحظه ببیند

PRIMA پیش از این در اروپا برای بیماران مبتلا به آترافی جغرافیایی (شکل پیشرفته دژنراسیون ماکولا ناشی از پیری) به‌صورت تجاری در دسترس است. نسل بعدی تراشه با میدان دید بزرگ‌تر و الکترودهای ریزتر، طبق گفته Hodak، سال آینده روی انسان آزمایش می‌شود. هدف پنج‌ساله شرکت، رسیدن به حدت بینایی نزدیک به طبیعی است.

Hodak به برنامه بلندمدت شرکت نیز اشاره کرد: تراشه BCI بعدی داخل جمجمه و روی مغز قرار می‌گیرد (برخلاف Neuralink که الکترودها را مستقیم در بافت مغز فرو می‌کند). اولین کاربرد بالینی BCI یک بیماری نورودژنراتیو خواهد بود که هنوز به‌صورت عمومی اعلام نشده. سکته مغزی هم در برنامه شرکت است.

این خبر برای چه کسی واقعاً مهم است؟#

برای کسی که در حوزه هوش مصنوعی و اتوماسیون کار می‌کند، این خبر در کوتاه‌مدت کاربرد عملی مستقیمی ندارد. PRIMA یک دستگاه پزشکی است، نه ابزار نرم‌افزاری. اما دو نکته برای دنبال‌کنندگان حوزه BCI و AI کاربردی دارد.

اول، Science Corporation نشان می‌دهد که مسیر تجاری‌سازی BCI از طریق «بازگرداندن بینایی» ممکن است سریع‌تر از «افزودن قابلیت به مغز سالم» باشد. PRIMA در اروپا از قبل تجاری است؛ این یعنی مدل کسب‌وکار شرکت فقط نظری نیست.

دوم، Hodak صراحتاً گفت که شرکت برای «افراد سالم 40 ساله» طراحی نمی‌کند، اما معتقد است بسیاری از مردم در 60 یا 70 سالگی به نوعی BCI نیاز خواهند داشت. این موضع، فاصله‌ی Science Corporation با رویکرد Neuralink (که به‌طور ضمنی به‌سمت استفاده عمومی حرکت می‌کند) را مشخص می‌کند.

منبع: TechCrunch AI