وزارت امنیت داخلی آمریکا (DHS) به نهادهای غیرنظامی فدرال دستور داد خرید خدمات و محصولات توسعه‌یافته توسط استارتاپ چینی DeepSeek را متوقف و آن‌ها را از سیستم‌های فناوری اطلاعات دولتی حذف کنند. دلیل این دستور، نگرانی‌های امنیتی مرتبط با نحوه‌ی مدیریت داده‌های کاربران توسط DeepSeek و احتمال دسترسی مقامات چینی به اطلاعات حساس دولت آمریکا بر اساس قوانین چین اعلام شده است.

دامنه‌ی گسترده‌تر از یک ممنوعیت ساده#

این دستور فقط محصولات خود DeepSeek را هدف نگرفته است؛ بلکه هر محصول یا خدمت شخص ثالثی که با استفاده از فناوری DeepSeek ساخته شده باشد نیز مشمول ممنوعیت است. با این حال، نهادهای دولتی می‌توانند درخواست استثنا کنند.

این اقدام فراتر از قانونی است که در دسامبر ۲۰۲۵ تصویب شد و استفاده از DeepSeek را فقط در سیستم‌های امنیت ملی نهادهای اطلاعاتی محدود می‌کرد. دستور جدید، محدودیت‌ها را به تمام نهادهای غیرنظامی فدرال گسترش می‌دهد و هم خریدهای جدید و هم سیستم‌های موجود را پوشش می‌دهد.

واکنش چین و زمینه‌ی رقابت#

ماو نینگ، سخنگوی وزارت خارجه چین، این اقدام را محکوم کرد و گفت پکن با «توسعه‌ی بیش‌ازحد مفهوم امنیت ملی و سیاسی‌سازی مسائل فناوری و تجارت» مخالف است. او افزود که چین «به‌طور قاطع از حقوق و منافع مشروع شرکت‌های چینی دفاع خواهد کرد.»

این تصمیم در میان تشدید رقابت فناوری هوش مصنوعی میان آمریکا و چین گرفته شده است. مدل‌های کم‌هزینه و متن‌باز DeepSeek در ژانویه ۲۰۲۵ با انتشار مدل استدلال R1 بازار هوش مصنوعی را تکان داد و ریزش شدید سهام Nvidia را در پی داشت.

اتهامات تقطیر مدل#

در گزارش ماه سپتامبر، آمریکا DeepSeek و پنج شرکت هوش مصنوعی چینی دیگر از جمله Alibaba و Moonshot AI را متهم کرد که از تقطیر گسترده‌ی مدل (model distillation) برای استخراج اطلاعات از سیستم‌های هوش مصنوعی آمریکایی استفاده کرده‌اند. OpenAI و Anthropic نیز به‌طور جداگانه نگرانی‌های مشابهی را مطرح کرده بودند.

همزمان، گزارش‌هایی از Bloomberg حاکی از آن است که چین در حال بررسی محدودیت‌های صادراتی روی ۲۳ فناوری مرتبط با هوش مصنوعی از جمله طراحی تراشه و برخی مدل‌های پیشرفته است.

این خبر برای سازندگان ایجنت و اتوماسیون چه معنایی دارد؟#

اگر شما در بخش خصوصی یا دولتی آمریکا با ابزارهای مبتنی بر DeepSeek کار می‌کنید، این خبر پیام روشنی دارد: حتی اگر محصول نهایی را از یک فروشنده‌ی سوم خریده‌اید و نام DeepSeek را روی آن ندیده‌اید، تا زمانی که زیرساخت فنی‌اش به فناوری این شرکت وابسته باشد، مشمول ممنوعیت است. این یعنی زنجیره‌ی تأمین فناوری‌هایی که به‌صورت متن‌باز در دسترس‌اند، از نظر قانونی دیگر «بی‌هزینه» نیستند.

اما برای اکثر توسعه‌دهندگان خارج از بخش دولتی آمریکا، این خبر عملاً چیزی عوض نمی‌کند. DeepSeek همچنان مدل‌های متن‌باز خود را منتشر می‌کند و استفاده از آن‌ها در بخش خصوصی یا در کشورهای دیگر محدود نشده است. نکته‌ی قابل‌توجه اینجاست: دستور DHS «حذف» را خواسته، نه فقط «توقف خرید». یعنی نهادهایی که از قبل از این فناوری استفاده می‌کنند، موظف به خروج هستند و این هزینه‌ی جابه‌جایی را به‌طور عملی بالا می‌برد.

منبع: TechCrunch AI